piątek, 29 września 2017

SŁOWNICTWO: Kasztany

Jako przedsmak jesiennej mapy myśli, która pojawi się niebawem, przygotowałam dla Was mały rysunek...

...i...

...pytanie!

Dites-moi en français quelle est la différence entre une châtaigne et un marron ?

Quelqu'un sait ? ;)

czwartek, 28 września 2017

WYRAŻENIE: Łeb pęka

Powiem Wam, że dla mnie jesień zaczyna się wtedy, gdy ugotuję zupę krem z dyni :)
I tak też dzisiaj zrobiłam, a więc tą złocistą porę roku w moim domu uważam za oficjalnie rozpoczętą!

Przyznam Wam też nieskromnie, że tak dobrej zupy z dyni nie zrobiłam nigdy przedtem! Mmmmm... palce lizać! Ah, gdybym miała więcej miejsca w brzuchu, to zjadłabym cały gar! :D

Wybaczcie mi to wyznanie! Oczywiście nie chcę denerwować Waszych kubków smakowych...

No ale ta zupa z dyni...  Ojej, uwielbiam! :)

Dzisiejsze pichcenie w kuchni zainspirowało mnie, aby podzielić się z Wami kolejnym francuskim idiomem, który jest związany z dynią:

avoir la tête comme une citrouille = boleć głowa, pękać łeb (dosł. mieć głowę jak dynia)

Kiedy używamy?
Gdy od wytężonej pracy umysłowej zaczyna nam pękać głowa.

W przygotowaniu jest również jesienna mapa myśli, a po niej pojawi się również mapa myśli związana z przeziębieniem! :) Bądźcie uważni, żeby nie przegapić!

wtorek, 26 września 2017

WYRAŻENIE: Wypaplać coś

Umiecie trzymać język za zębami? Niestety nie każdy posiada tą umiejętność i swoim paplaniem może zepsuć niejedną niespodziankę... Zważajcie więc na to, co mówicie, by nie zdradzić jakiejś tajemnicy i nie sprawić tym samym komuś przykrości.

vendre la mèche - wypaplać coś, wygadać się, wydać tajemnicę


poniedziałek, 25 września 2017

WYRAŻENIE: Wyrzucić pieniądze w błoto

Czy wiedzieliście, że my wyrzucamy pieniądze w błoto, a francuzi... przez okna?

Nie? :)

No to zapamiętajcie sobie ten idiom, który oznacza nic innego, jak trwonić pieniądze (gaspiller de l'argent), wydawać je bez liczenia na bzdety...

jeter l'argent par les fenêtres = wyrzucić pieniądze w błoto (dosł. rzucić pieniądze przez okna)

niedziela, 24 września 2017

TABLICA LEKSYKALNA: Jesień

Liście już żółkną na drzewach, więc prawdziwa jesień (nie tylko ta kalendarzowa) już się zaczęła, a my razem z Anula uczy włoskiego z tejże okazji postanowiłyśmy przygotować dla Was kolejną porcję słownictwa (po francusku i włosku), tym razem dotyczącą wielkiego jesiennego sprzątania w ogródku. 

Wersja francuska: TUTAJ
Wersja włoska: TUTAJ

sobota, 23 września 2017

FISZKA Z GRAMATYKI: Czas imparfait jako tło dla passé composé

Dla wszystkich tych, którzy sobotni wieczór spędzają w domu (a nie np. na imprezie :P) szybka fiszka z gramatyki od Francuskiego Notesika! :)

piątek, 22 września 2017

WYRAŻENIE: Nie mieć ani grosza

Na piątek przygotowałam dla Was kolejny ciekawy francuski idiom.

ne pas avoir un radis = nie mieć pieniędzy, nie mieć już ani grosza (dosł. Nie mieć jednej rzodkiewki)

Il n'a pas un radis, parce qu'il est dépensier. - On nie ma już ani grosza, bo jest rozrzutny.

wtorek, 19 września 2017

CZASOWNIKI: commencer, finir i arrêter


Dzisiaj szybkie przypomnienie, z jakimi przyimkami łączymy trzy czasowniki związane z zaczynaniem i kończeniem czegoś:

Z przyimkiem ”à”:
 
* commencer à faire quelque chose - zaczynać coś robić
* commencer quelque chose - zaczynać coś
np.
J'ai commencé à travailler dans une nouvelle entreprise. - Zacząłem pracować w nowej firmie.
J'ai commencé un nouveau travail. - Zacząłem nową pracę.
 

Z przyimkiem "de":

* finir de faire quelque chose - kończyć coś robić
* finir quelque chose - kończyć coś
np.
J'ai fini de faire mes devoirs. - Skończyłem robić moje zadanie domowe.
J'ai fini mes devoirs. - Skończyłem moje zadanie domowe.


* arrêter de faire quelque chose - przestać coś robić
* arrêter quelque chose - przestać coś
np.
J'ai arrêté de courir il y a deux ans. - Przestałem biegać dwa lata temu.
J'ai arrêté le sport. - Zaprzestałem sportu.


poniedziałek, 18 września 2017

FISZKA Z GRAMATYKI: zaimek Y i EN

Dzisiaj mam dla Was szybką fiszkę z gramatyki, abyście zapamiętali, że:

- zaimek "y" zastępuje okolicznik miejsca wprowadzony przez przyimek "à".
- zaimek "en" zastępuje okolicznik miejsca wprowadzony przez przyimek "de".

Przykłady macie na rysunku! 

I uwaga! 
Zaimek "y" zastępuje również okolicznik miejsca wprowadzony przez "en"...:
- Tu veux aller en France? - Chcesz pojechać do Francji?
- Oui, je veux y aller. - Tak, chcę tam pojechać.

...oraz przez "chez":
- Tu vas chez le dentiste? - Idziesz do dentysty?
- Oui, j'y vais. - Tak, idę tam.

niedziela, 17 września 2017

Czasowniki: RAPPORTER i RAMENER

Jakiś czas temu pisałam Wam o tym, jak używać czasowników: amener, emmener, apporter i emporter. Jeśli nie pamiętacie, to wróćcie sobie do tych dwóch postów: 

Czasowniki: AMENER i EMMENER
Czasowniki: APPORTER i EMPORTER

Teraz przyjrzyjmy się czasownikom:
- RAMENER - który tak, jak AMENER i EMMENER (czyli pochodne czasownika MENER) będzie dotyczył ludzi i zwierząt,
- RAPPORTER - który tak, jak APPORTER i EMPORTER (czyli pochodne czasownika PORTER) będzie dotyczył przedmiotów.

Przedrostek R na początku będzie wskazywał na to, że coś przyprowadzamy (przynosimy, zabieramy) skądś, np.

Elle a ramené son chien à la maison. - Zabrała swojego psa do domu. (Bo np. był w klinice weterynaryjnej przez jakiś ze względu na operację. Czyli mamy tu do czynienia z sytuacją, w której ona była sama w domu, po czym poszła po psa do kliniki i już wróciła do domu razem z nim. Zwróćcie uwagę, że jest to jakby odwrotna sytuacja, kiedy użyjemy "amener").

Elle a rapporté un souvenir de vacances. - Przywiozła pamiątkę z wakacji. (Czyli w tym wypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której ona była w domu, po czym pojechała na wakacje i już wróciła z nich razem z pamiątką, a więc odwrotnie do "apporter")

sobota, 16 września 2017

WYRAŻENIE: Mówić samemu do siebie

Żeby odsapnąć chwilę od gramatyki i nie zmęczyć się za bardzo w sobotni wieczór - mała ilustracja, dzięki której dowiecie się, jak po francusku powiedzieć, że ktoś mówi sam do siebie :)

se parler tout seul - mówić do siebie; rozmawiać ze sobą

czwartek, 14 września 2017

FISZKA Z GRAMATYKI: Passé composé 2

Coucou !
To znowu ja zaglądam do Was z kolejną porcją wiedzy.
Zostańmy jeszcze przez chwilę w przeszłości, bo to jeszcze nie koniec systematyzowania wyrażeń, które często są używane w passé composé.

Kolejna grupa słów (macie ją po lewej stronie w tabeli) jest związana z opisem czynności, które zdarzyły się nagle, gwałtownie, niespodziewanie, natychmiastowo...
np.
La porte du bureau s'est soudainement ouverte. - Drzwi do biura nagle się otworzyły.
À ce moment-là, j'ai immédiatement pensé à mon ami. - W tym momencie natychmiast pomyślałem o moim przyjacielu.
Tout à coup, nous avons tout vu. - Nagle wszystko zobaczyliśmy.

Po prawej stronie znajdują się wyrażenia, które nam mówią o kolejności wystąpienia zdarzenia.
np.
J'ai d'abord écouté le patron avec patience, puis je suis sorti de son bureau en colère. - Najpierw słuchałem szefa z cierpliwością, a potem wyszedłem wściekły z jego biura.
À la fin, on a pris des photos de cette maison. - Na koniec zrobiliśmy zdjęcia tego domu.

środa, 13 września 2017

FISZKA Z GRAMATYKI: Passé composé

Cześć miłośnicy francuskiego! Śpicie? ;)

Jeszcze trochę Was pomęczę gramatyką i na dobranoc wrzucam fiszkę z wyrażeniami często używanymi w passé composé, gdy mówimy o pojedynczym konkretnym zdarzeniu w przeszłości i chcemy podkreślić, kiedy ono miało miejsce, np. wczoraj, dwa dni temu, tydzień temu, zeszłej zimy itp.

Np.
Cette région a reçu beaucoup de neige l'hiver dernier. - W tym rejonie spadło dużo śniegu w ubiegłą zimę.
Elle a publié un article scientifique il y a deux ans. - Ona opublikowała artykuł naukowy dwa lata temu.
Mon oncle nous a rendu visite avant-hier soir. - Mój wujek odwiedził nas przedwczoraj wieczorem.

Powyższe czynności zdarzyły się jednorazowo (i zakończyły) w przeszłości.

Więcej tabelek z tej serii znajdziecie tutaj: 

wtorek, 12 września 2017

FISZKA Z GRAMATYKI: Passé composé a imparfait 2

Dzisiaj kolejna fiszka z gramatyki nawiązująca do poprzedniej, czyli nadal pozostajemy w obrębie czasu passé composé i imparfait. Świetny znawca języka francuskiego, absolwent filologii francuskiej mieszkający w Paryżu i prowadzący kursy języka francuskiego (Keskidi: Kursy Francuskiego Paryż​) zasugerował, że dobrze by było rozwinąć nieco pierwszą tabelkę, aby nie pojawiały się niejasności. Słusznie zauważył, że jest bardzo ogólna i może budzić wątpliwości, dlatego dobrze by było wziąć pod lupę wyrażenia w niej zawarte i opatrzyć jakimś komentarzem, a więc tak właśnie zrobię, abyście w pełni (mam nadzieję) zrozumieli, jak konstruować pewne zdania. Dodam jeszcze, że tych postów pojawi się w najbliższych dniach kilka.

poniedziałek, 11 września 2017

FISZKA Z GRAMATYKI: Passé composé a imperfait


Cześć!

Odkąd na blogu pojawiła się zakładka "gramatyka" krążę tam trochę po omacku, próbując znaleźć jak najlepszy sposób na przedstawienie za pomocą ilustracji w sposób przystępny zagadnień z gramatyki...

...i chyba nareszcie wymyśliłam coś, co mnie samej się podoba, więc może i Wam będzie odpowiadać, a mianowicie...

FISZKI Z GRAMATYKI ! :)

Skoro istnieją fiszki do nauki słówek, czemu by nie zrobić fiszek do nauki gramatyki? Proponuję Wam przejrzyste ilustracje z małą dawką gramatyki, aby niektórym z Was pomogło usystematyzować wiedzę, lub włożyć w odpowiednie miejsce ostatnie brakujące puzzle do pełnego zrozumienia danego zagadnienia z gramatyki :)

Na początek FISZKA przedstawiająca słowa, które mogą współtowarzyszyć czasowi passé composé lub imparfait. Konstruując zdanie i mając na uwadze te wyrazy, może łatwiej Wam będzie wybrać odpowiedni czas.

Zasadnicza różnica między tymi dwoma czasami jest następująca:

* passé composé - wyraża czynność, która się zakończyła w przeszłości i miała miejsce w określonych ramach czasowych. Spójrzcie na słowa w tabelce, np. "hier", "il y a 5 jours" ect.. pokazują, kiedy dokładnie czynność miała miejsce.

* imparfait - wyraża czynność trwającą jakiś czas w przeszłości, ale nie wiemy, kiedy dokładnie ta czynność się zaczęła i skończyła - nie jest to istotne. Znowu zwróćcie uwagę na słowa w tabelce, np. "tous les jours", "chaque matin" ect.. pokazują, że coś się działo np. każdego dnia, albo ranka, ale nie jest istotne kiedy dokładnie

Najlepiej sami popatrzcie sobie na ilustrację i przeanalizujcie :)

Jeszcze na Francuskim Notesiku będą się pojawiać fiszki z tymi dwoma czasami przeszłymi, bo temat nie jest oczywiście wyczerpany.
Więcej tabelek z tej serii znajdziecie tutaj: 

czwartek, 7 września 2017

Mapa myśli: Czasowniki występujące z "être" w passé composé

Część z Was jest początkująca i dopiero poznaje czas przeszły "passé composé", który składa się z "avoir" lub "être" w odpowiedniej formie i participe passé. 

Konstrukcja w passé composé:
avoir (lub être) w odpowiedniej formie w czasie teraźniejszym + participe passé
 
Jeśli jeszcze się gubicie, kiedy użyć "avoir", a kiedy "être", to nawet się nie zastanawiajcie, tylko ściągnijcie grafikę, którą dla Was przygotowałam. Na ilustracji znajdziecie te czasowniki, które występują z "être". Oczywiście każdy z tych czasowników z przedrostkiem będzie się tak samo odmieniał, np. devenir, revenir jak venir, czy rentrer tak jak entrer i one też się będą łączyły z "être".

Przykłady (o osobach, które właśnie weszły do domu, bo wróciły np. z pracy):
Je suis rentré chez moi. - wróciłem do siebie (mężczyzna).
Je suis rentrée chez moi. - wróciłam do siebie (kobieta).
Nous sommes rentrés chez nous. - wróciliśmy do siebie (mężczyźni, lub grupa mieszana damsko-męska).
Nous sommes rentrées chez nous. - wróciłyśmy do siebie (kobiety).
Jeśli podmiot jest rodzaju żeńskiego liczy pojedynczej, to participe passé trzeba uzgodnić, czyli dodać końcówkę "e", jeśli liczby mnogiej rodzaju żeńskiego, to "es", a jeśli liczby mnogiej rodzaju męskiego, to tylko "s".

Dla przypomnienia również odmiana samego "être" w czasie teraźniejszym (Présent):
je suis              nous sommes
tu es                 vous êtes
il est                 ils sont

Grafika do ściągnięcia:

Rozpowiadać coś, ujawniać informacje

 Cześć! Robimy chwilową przerwę od czasowników związanych z ruchem, lecz do nich oczywiście wrócimy (grafika zawierająca czasowniki występujące z "être" w passé composé jest w trakcie przygotowywania :) ).

Co mam dla Was na dzisiaj?
Bardzo ciekawy idiom: "crier sur tous les toits", czyli dosłownie krzyczeć na wszystkich dachach.

Kiedy go używamy?
Kiedy ktoś coś wszystkim rozpowiada, choć niekoniecznie jest o to proszony. Kiedy chce wszystkim zdradzić jakąś nowinę, lub po prostu ujawnia jakąś informację.

Zobaczcie na rysunek. Królik ogłasza wszem i wobec, że jest wegetarianinem i chce, żeby każdy o tym wiedział. A w sumie czy to kogoś w ogóle obchodzi? 

niedziela, 3 września 2017

TABLICA LEKSYKALNA: Życie codzienne

Zapraszam Was do uczenia się z kolejnej (drugiej już) tablicy leksykalnej, która powstała we współpracy z Anula Uczy Włoskiego. Na jej blogu znajdziecie wersję włoską, a u mnie francuską. Oczywiście tematyka dotyczy życia codziennego! 

Pliki do ściągnięcia:
Wersja FRANCUSKA - LINK                   Wersja WŁOSKA - LINK

Czasowniki: PLIER i TENDRE

Pierwsza ANIMACJA na Francuskim Notesiku!!!
Taaaak, poznaję tajniki photoshopa! Ufff... nie jest lekko!
I to wszystko dla Was, aby lepiej się Wam uczyło! :)

Mam nadzieję, że dzięki tej animacji zapamiętacie, że w przypadku zginania i prostowania części ciała, będziemy używać czasowników: plier - zginać / tendre - prostować.
Elle plie son bras / Son bras est plié - ona zgina rękę / jej ręka jest zgięta.
Elle tend son bras / Son bras est tendu - ona prostuje rękę / jej ręka jest wyprostowana.

Oba czasowniki w passé composé będą się łączyły z avoir:
avoir tendu
avoir plié

Casowniki: APPORTER i EMPORTER

Cześć!
W ostatnim poście mieliście okazję przeczytać o różnicy pomiędzy "amener" i "emmener". Przypomnę, że oba czasowniki są używane w odniesieniu do zabierania / prowadzenia istot żywych (ludzi i zwierząt) w jakieś miejsca, z tym że w przypadku "amener" - zabieramy kogoś gdzieś i tam zostawiamy, natomiast w przypadku "emmener" - zabieramy kogoś gdzieś i tam z nim zostajemy.
Jeśli nadal nie widzicie tej różnicy, to wróćcie sobie do poprzedniego wpisu i przeanalizujcie jeszcze raz podane przykłady.

PORTER - nosić (jest stosowane w odniesieniu do PRZEDMIOTÓW) i jego dwie pochodne "apporter" i "emporter" wykazują analogię do "amener" i "emmener". 

Spójrzcie na przykłady poniżej:
APPORTER - przynosić, zanosić...
Ten czasownik używamy do wyjaśnienia, że jakąś rzecz zanosimy, czy przynosimy do jakiegoś miejsca i tam to zostawimy, np.
Il apporte une bouteille du vin chez ses amis. - On zanosi butelkę wina do swoich przyjaciół.
(Wiadomo, że skoro podaruje tą butelkę znajomym, to później będzie bez niej wracał do domu)

EMPORTER - wziąć, zabrać...
Używamy wtedy, gdy jakąś rzecz gdzieś zabieramy i z nią tam zostajemy, np.
Il emporte un sac à dos en balade. - On bierze plecak na wycieczkę.
(Wyrszy z plecakiem na wycieczkę --- będzie z nim chodził w trakcie tej wycieczki --- wróci do domu i plecak dalej będzie na jego plecach).

Mam nadzieję, że słówka APPORTER i EMPORTER nie będą Wam się już mylić, podobnie jak AMENER i EMMENER. Aha, i te cztery czasowniki w Passé Composé odmieniają się z "avoir" :)

Pozostałe czasowniki:
Czasowniki: AMENER i EMMENER
Czasowniki: RAPPORTER i RAMENER

Czasowniki: AMENER i EMMENER

Tak sobie myślę, że postów z czasownikami związanymi z ruchem może być więcej, niż siedem, bo to obszerny temat zawierający różne pułapki.

Jedną z nich jest rozróżnianie czasowników mener oraz porter, łącznie z przedrostkami: a-, em-, ra- and rem-...
...a więc:
- amener, emmener, ramener and remmener,
- apporter, emporter, rapporter and remporter.
Żebyście dobrze zrozumieli różnice między nimi, pozwolę sobie rozbić to na kilka postów.

Zaczynamy więc od czasownika "MENER", który oznacza "prowadzić":
* Napoléon menait ses armées. - Napoleon prowadził swoje wojska.
* Mener quelqu'un en bateau. - wyprowadzić kogoś w pole, wpuścić kogoś w maliny (dosł. wyprowadzić kogoś na łodzi) - wyrażenie idiomatyczne.

I teraz zajmiemy się jego dwiema pochodnymi: amener i emmener, które powinny być używane tylko w stosunku do istot żywych, czyli ludzi i zwierząt (w przeciwieństwie do apporter i emporter, o czym jeszcze będzie w kolejnych wpisach). 

Jaka jest między nimi różnica?
AMENER stosujemy wtedy, gdy chcemy powiedzieć, że zabieramy kogoś gdzieś... i go tam zostawiamy!
* J'amène mon chien chez le vétérinaire. - Zabieram mojego psa do weterynarza (zostawiam go tam, bo np. będzie operowany).
* J'amène mon enfant à l'école. - Zabieram moje dziecko do szkoły (zostawiam je tam, bo ma lekcje, a sama wracam do domu).

EMMENER stosujemy wtedy, gdy chcemy powiedzieć, że zabieramy kogoś gdzieś... i z nim tam zostajemy!
* J'emmène mon chien chez le vétérinaire. - Zabieram mojego psa do weterynarza (bo np. weterynarz robi mu tylko zastrzyk w mojej obecności i zabieram go z powrotem do domu).
* J'emmène mon enfant manger une glace. - Zabieram moje dziecko na lody (bo idziemy zjeść lody razem i potem wracamy).

Mam nadzieję, że teraz lepiej rozumiecie różnicę między tymi dwoma czasownikami!
Przydał Wam się post? Udostępnijcie :)

Pozostałe czasowniki:
Czasowniki: APPORTER i EMPORTER
Czasowniki: RAPPORTER i RAMENER

Czasowniki: LANCER i ATTRAPER

Zgodnie z obietnicą stworzenia serii postów dotyczących czasowników związanych z czynnościami ruchowymi, podrzucam Wam kolejną przygotowaną przeze mnie grafikę. Posty regularnie pojawiają się na facebooku, a na blogu mają czasami kilkudniowe opóźnienie, więc śledźcie też facebookową stronę, na której dzieje się więcej! 

Tym razem czasowniki: lancer - rzucać / attraper - łapać.

I zgodnie z prośbą, która pojawiła się ostatnio, zaznaczam, że oba czasowniki w passé composé będą się łączyły z "avoir", czyli np.:
J'ai lancé la balle et tu l'as attrapé. - Rzuciłem piłkę i Ty ją złapałeś.
Co Wy na to, bym przygotowała rysunek z czasownikami, które w passé composé występują z "être"? Co prawda, w internecie możecie znaleźć dużo obrazków przedstawiających te czasowniki, ale...
...od Francuskiego Notesika też chcecie taką do kolekcji?