poniedziałek, 16 kwietnia 2018

SŁÓWKO DNIA - ręcznik papierowy po francusku


Dzisiejsze francuskie słówko dnia zaskoczy pewnie niejedną osobę uczącą się języka francuskiego, a która nie mieszka we Francji (bo Ci, co tu mieszkają, używają tego słowa na codzień.

WAŻNE, ABYŚCIE UWAŻNIE PRZECZYTALI POST, BO ON WYJAŚNIA DOKŁADNIE NAZWĘ Z RYSUNKU... i użyty rodzajnik. Zapraszam do lektury!




Ale zanim powiem Wam kilka słów na temat papierowego bohatera dzisiejszego dnia, to powtórzymy sobie słówka z ostatnich trzech dni:

il n'y a pas un chat - nie ma żywej duszy 
un cavalier - koń (szachowy)
bâiller - ziewać
bâiller à s'en décrocher la mâchoire  - mocno ziewnąć (tak, że odczepi się szczęka)


A teraz wróćmy do ręcznika papierowego...

...bo pewnie część z Was wie (lub sprawdziła w internecie), że dobrze absorbujący papierowy materiał, z którego wykonane są ręczniki kuchenne nazywa się "le papier essuie-tout".
Rolka takiego papieru profesjonalnie nosi nazwę: "un rouleau d'essuie-tout"...
...a niektórzy z Was być może spotkali się ze sformułowaniem "des serviettes en papier" (np. takie tłumaczenie figuruje w googlowym tłumaczu).

Ale ale ale... moi drodzy! 

Te nazwy są taaaaaakie nuuuudne... i takie... truuuuudne...

Całe szczęście, że nasi ulubieni wielbiciele win i serów ułatwili sobie życie... bo czyniąc to, automatycznie ułatwili je nam - miłośnikom języka Molliera....
...i zrobili taki myk. 

I tak, jak u nas przyjęło się, że każde buty sportowe (nawet te najtańsze z supermarketu) nazywamy "adidasami" (choć z marką Addidas nie mają nic wspólnego), tak we Francji przyjęło się, że ręczniki papierowe określa się używając nazwy firmy - Sopalin.

Tak, tak !

Nie znam francuza, który by przy stole nie powiedział: "passe-moi le sopalin, s'il te plaît" (podaj mi ręcznik papierowy, proszę Cię). Choć teoretycznie powinno się powiedzieć, jak już chcemy zastąpić ręcznik papierowy nazwą firmy: "passe-moi le rouleau de sopalin, s'il te plaît". No, ale któż by sobie zawracał głowę rolką (un rouleau)? Niepotrzebne to jest zupełnie w mowie potocznej, więc francuzi sobie skracają do samego "sopalin"... z rodzajnikiem (swoją drogą - cóż za pogwałcenie nazwy firmy)...


un sopalin - ręcznik papierowy 


Przyznam Wam, że miałam ciężki orzech do zgryzienia przygotowując dzisiejszy rysunek. Bo skoro nie używam oryginalnej nazwy papierowego ręcznika, lecz przyjętą powszechnie nazwę, która się wzięła od nazwy firmy, to jaki mam użyć rodzajnik? 

Przy stole słyszę ciąglę "le sopalin", bo jest tylko jedna rolka na stole, więc wiadomo o jakiej rolce ktoś mówi, gdy prosi, by mu ją podano. No o tej konkretnej, którą widać...

No, ale czy mogę użyć rodzajnik nieokreślony dla wskazania, że chodzi o jakąś tam papierową rolkę papieru (nie konkretnie o tą, co stoi na stole) oraz taką, której nazwa wzięła się z nazwy firmy?

Haha, wcale to nie takie proste!

A mój francuz jeszcze się ze mną posprzeczał, że "un sopalin", to jeden listek (une feuille) z rolki papieru, a nie jedna rolka.

I bądź tu człowieku mądry... Bo jak prosisz francuza o podanie "sopalin", to wręcza Ci całą rolkę, a nie jeden listek...

Ale wiecie co? Zostawię to "un sopalin"...
... bo myślę, że w miarę zrozumiale Wam wytłumaczyłam cały sekret tkwiący we francuskich ręcznikach papierowych i to, czy rodzajnik widniejący na zdjęciu jest gramatycznie poprawny, jest w tym momencie najmniej istotne. Grunt, że "sopalin" w odniesieniu do ręcznika papierowego jest rodzaju męskiego.

A gdyby filologowie zechcieli się wypowiedzieć na temat tego, czy na rysunku powinno być: "un sopalin", "le sopalin", "du sopalin" lub "sopalin", to zapraszam do dyskusji ! "Un rouleau de sopalin" wykluczyłam, bo chciałam pokazać słowo używane na codzień! I takie też ma zostać w głowach czytelnikom, którzy pragną nauczyć się żywego języka.

I jeszcze na koniec dodam (co jest raczej oczywiste)...
...że ręczniki papierowe, to jak się zapewne domyślacie jeden z wielu produktów na rynku, dla których przyjęło się powszechnie, że nazwa firmy zastapiła nazwę własną produktu. Tak, jak w przypadku adidasów :)

Aha, prawie bym zapomniała ! 

Przykładowe zdanie:
Quels trucs connaisez-vous pour utiliser moins de sopalin ? - Jakie znacie sposoby, aby używać mniej ręczników papierowych?